Ontsnap aan de drama driehoek

Er gebeurt iets en het valt je op dat mensen daar compleet verschillend op reageren. De een geeft anderen de schuld, stelt zich dominant op en wordt gedreven door woede. Iemand anders keert zich naar binnen en voelt zich hulpeloos. Ook zijn er mensen die probeert hulp op te dringen en voelt zich schuldig als deze hulp niet goed werkt. Deze rollen noemen we de drama driehoek. Deze driehoek beschrijft 3 basis emotionele reacties die op kunnen treden:

Drama driehoek ‘Aanklager

De aanklager probeert de schuld bij iemand anders te leggen. Ook de omgeving, omstandigheden en wet- en regelgeving zijn voor de aanklager vaak de aanstichters van het kwaad. Vaak zijn aanklagers dominant ingesteld en worden ze gedreven door woede om wat hen is aangedaan.

Drama driehoek ‘Slachtoffer

Het slachtoffer voelt zich vaak onderdrukt en hulpeloos. “Arme ik, ik kan niet meer, ik geeft het op” zijn vaak woorden en gedachten van het slachtoffer. Het slachtoffer weigert vaak zelf beslissingen te nemen of problemen zelfstandig op te lossen. Hij of zij gaat vaak op zoek naar de ‘redder’.

Drama driehoek ‘Redder

De redder probeert – vaak koste wat het kost – te helpen. Hij of zij schuwt het niet om hulp op te dringen en wordt vaak gedreven door een schuldgevoel als hij of zij niet kan helpen. De redder is zelf echter niet altijd even zelfverzekerd en verwacht dan ook bij het helpen te zullen falen.

Doorbreek de vicieuze drama driehoek

Uiteraard zijn de ‘standaard’ rollen uit de drama driehoek niet altijd even handig. Om deze rollen te doorbreken kun jij je anders opstellen. Door een andere rol aan te nemen ontstaat de winnaars driehoek waarmee je juist vooruit komt en uit de klaagzang ontsnapt!

Van aanklager naar uitdager

Om je rol van aanklager af te schudden en als uitdager voor de dag te komen is het belangrijk dat je grenzen stelt. “Ik zal minstens 10 minuten naar het verhaal van iemand anders luisteren” is bijvoorbeeld zo’n doel. Natuurlijk hoor je niet het verhaal van iemand aan maar luister je ook echt! Je luistert dus naar iemands probleem zonder het jouw probleem te maken en het op te willen lossen.

Maak ook jouw verwachtingen duidelijk. Als je van iemand anders iets verwacht moet je dat natuurlijk wel laten weten. Maak dus duidelijke afspraken als “Ik wil jouw bevestiging graag ontvangen, kun je ervoor zorgen dat ik die voor komende dinsdag heb?”. Dit kun je ook doen door keuzes aan te bieden. Je wilt immers het probleem graag oplossen maar door tijdgebrek moet dat niet te lang duren. Je zou dus kunnen zijn “Ik wil jouw bevestiging graag voor komende dinsdag ontvangen anders ben ik niet meer in de gelegenheid om je verder te helpen.”

Van slachtoffer naar aandrijver 

Wil jij het juk van de slachtofferrol afschudden en als aandrijver doorgaan? Laat dan vooral weten wat je wilt, maar belangrijker nog: NEEM ACTIE! Maak afspraken met jezelf en doe er alles aan om jouw deel na te komen van de afspraken die je met anderen maakt. 

Vraag jezelf ook wat je echt wil en hoe je dat op een gezonde manier voor elkaar krijgt. Ga er voor om het ook op die manier te krijgen! Ook goed bijhouden wat er allemaal goed gaat en merk je eigen kracht op. En last, but not least: Jij maakt jezelf! Jij bent sterker dan je denkt!

Van redder naar coach

Wanneer je als redder de transformatie naar coach door wilt maken moet je het bericht dat je uitstraalt aanpassen. Je gaat niet meer mee in de wanhoop en zorgen van de ander maar laat weten dat je betrokken bent bij de ander en overtuigd bent dat die ander capabel is om te gaan met de situatie. Dit betekent ook dat je niets voor de ander doet dat hij of zij zelf zou kunnen. Immers, je weet dat die ander dit zelf kan!

In plaats van ‘ja-knikken’ en meegaan in het drama, ga je nu echt luisteren. Je luistert zonder het jouw probleem te maken en het op te willen lossen. Stel hierbij ook grenzen. Bijvoorbeeld: “Ik zal de komende 20 minuten naar jouw verhaal luisteren, maar daarna is mijn tijd op.” Ook is het verstandig de ander een keuze te bieden. Je hebt nu bijvoorbeeld een kwartiertje tijd maar als de ander bereidt is dinsdagmiddag terug te komen heb je meer tijd. Op die manier geef je de ander keuze vrijheid om nu kort zijn of haar verhaal te doen, of aan staande dinsdag uitgebreid.

En nu verder

Kijk eens goed naar jezelf. In welke rol uit de drama driehoek herken jij je het meeste? Pas jouw rol, jouw inbreng aan, aan de winnaars rol. Dit is, mede afhankelijk van je persoonlijkheid, hoe makkelijk dit gaat. Jouw persoonlijkheid kun je ontdekken door je op deze website een persoonlijkheidstest te bestellen en uit te voeren.