Jaloezie, een heel belangrijke emotie

Jaloezie, wat een emotie

Invloed op de emotie van werknemers worden steeds meer gezien als belangrijke factor om succesvol te zijn als organisatie. Positief organisatiegedrag en positieve organisatiewetenschap worden steeds belangrijker. Helaas zorgt dit er ook voor dat de aandacht voor negatieve emoties juist verslapt. In dit, bijna jaloersmakende, artikel wil ik juist die negatieve emoties onder de aandacht brengen. Graag laat ik je zien waarom het juist belangrijk is om ook die emoties de juiste aandacht te geven. Met de nadruk op jaloezie.

We hebben aardig wat onderwerpen te behandelen. Zet een bak koffie voor jezelf, ga er lekker voor zitten en veel leesplezier.

Wat is jaloezie?

We kennen allemaal dat gevoel van jaloezie. Maar wat is het nu eigenlijk? Het gevoel van jaloezie komt naar boven wanneer iemand iets krijgt wat jij graag zou willen hebben. Je werkt bijvoorbeeld op een afdeling waar iemand een promotie gaat krijgt. Je hoop dat jij dat zult zijn. Als nu blijkt dat jouw collega die promotie krijgt. Je wordt jaloers op die collega. Jij had immers die promotie ook graag in de wacht gesleept.

“Ja maar ik ben helemaal niet jaloers aangelegd!” Helaas, of je nu vindt dat je jaloers aangelegd bent of niet, deze emotie heeft iedereen. Jij dus ook. Het kan je zelfs zomaar overvallen. Iemand anders krijgt iets wat jij graag had willen hebben en het gaat je dwars zitten. Een vervelend gevoel overvalt je: je bent stikjaloers.

Wist je dat?

Het woord emotie is afgeleid van het woord promotionem. Dit wordt komt uit het Latijn en betekent ‘vooruitgaan’ of ‘promotie’. Probeer emoties bij jezelf en anderen dus niet te veroordelen maar beoordeel ze en zoek naar de promotionem.

Jaloezie is een lichamelijke reactie. Soms kun je er zelfs fysiek misselijk van worden. De meest voorkomende natuurlijke reactie is dat je, je afkeert tegen de persoon waar je jaloers op bent. Een vervolgstap op jaloezie is afgunst. Je kunt je dan echt tegen de ander richten.

Natuurlijk wil je helemaal niet zo ver gaan. Je wilt eigenlijk plezier beleven aan het geluk en de voorspoed van een ander. In het boeddhisme is daar een heel mooi woord voor: mudita. Jaloezie kun je niet ontkennen. Dat werkt maar even, op de lange termijn zal het explosief terug komen. De enige oplossing hoe om te gaan met jaloezie is erin te duiken. Onderzoek wat jou precies het gevoel van jaloezie geeft. Gebruik dát om zelf verder vooruit te komen.

Verlangen

Jaloezie komt voort uit verlangen. Wanneer je jaloers bent verlang je ergens naar wat je niet hebt. Je wilt dus iets hebben wat je niet hebt, en een ander wel heeft.

Wat je wilt bereiken

Als je jaloers bent gaat het vrijwel altijd over iets dat binnen je bereik ligt. Mooi inzicht, nietwaar? Het gaat dus om iets dat jij zelf ook had kunnen bereiken. Jij zult echt niet jaloers zijn op die topsporter als je zelf helemaal niet sportief bent.

Jaloezie is:

Concluderend kunnen we dus stellen dat jaloezie een verlangen is van iets dat jij had kunnen en willen bereiken. Om een of andere reden is jou dat – nog – niet gelukt.

Is everybody happy?

Nu we inzicht hebben in de emotie jaloezie kunnen we kijken naar een wat meer werkgerelateerde aanpak. In veel (Scrum) teams wordt ervan uitgegaan dat een betrokken medewerker een tevreden medewerker is. Zaken als medewerkerstevredenheid worden regelmatig in kaart gebracht. Het welzijn van medewerkers staat hoog in het vaandel.

Maar is het wel zo zwart-wit? Is het echt zo dat wanneer de tevredenheid van medewerkers 4 van de 5 scoort dat ze tevreden zijn? Immers, procentueel gezien is dat nog steeds 80% van ‘maximale tevredenheid’. Ofwel 20% ruimte voor verbetering.

Wat nu als een team gemiddeld 4 uit 5 scoort? Stel dat bij een onderzoek de volgende resultaten worden opgehaald:

TeamlidTevredenheid
Teamlid #14
Teamlid #25
Teamlid #33
Teamlid #42
Teamlid #54
Teamlid #65
Teamlid #75
Teamlid #84
Gemiddelde4
Is iedereen tevreden? Ook tevredenheid zorgt voor de nodige emotie

Als Scrum master krijg je nu misschien te horen dat het ontzettend goed gaat. Immers je score ligt op 4 uit 5 terwijl de andere teams in het bedrijf niet verder komen dan 3,5 uit 5. Je doet het dus bovengemiddeld goed.

Dit resultaat ziet er echter heel anders uit wanneer ik je vertel dat teamlid 4 de Product Owner van dit team is. Deze Product Owner werkt al ruim 15 jaar bij dit bedrijf en weet werkelijk alles van het bedrijf, het product en de klanten. Met andere woorden, een onmisbare kracht voor het team en het hele bedrijf.

Vier de 4, onderzoek de 2

Natuurlijk is het zo dat als je naar de cijfers uit het onderzoek kijkt, dat het gemiddeld heel goed gaat met het team. Daar mag je best even bij stil staan. Vergeet alleen niet goed te kijken naar die 2.

Dit teamlid is blijkbaar behoorlijk ontevreden. Waar komt deze onvrede door? Deze onvrede kan uiteraard ontstaan uit de recente reorganisatie. Misschien wel de aangekondigde wisseling binnen het team. Vaak zijn dit de zichtbare zaken waar snel naar teruggegrepen wordt.

Maar wat nu als we kijken naar de verlangens van teamlid 4? Stel dat hij eigenlijk ontzettend graag programmamanager had willen worden. Recent is echter de keuze op een collega gevallen. Natuurlijk is dit een goede medewerker maar hij werkt pas 10 jaar voor het bedrijf. ‘Onze’ Product Owner had net zoveel, misschien wel meer, kans gehad op deze functie.

Je ziet dus dat er zowel een verlangen is bij de Product Owner en dat kans binnen bereik van deze Product Owner lag. De gegeven 2 voor tevredenheid zou dus best ontstaan kunnen zijn door jaloezie.

Samen met de Product Owner hierin duiken en kijken dus hoe je deze emotie om kan zetten naar iets positiefs.

Neem de duik voor het te laat is

Wees zeker niet te afwachtend wanneer iemand, zoals de beschreven Product Owner, uitingen van jaloezie laat zien. Niet alleen omdat dit tot afgunst tegen de nieuwe programmamanager kan leiden. Jaloezie kan ook leiden tot stress en burn-out klachten. Dit wil je zeker voorkomen.

“Medewerker-betrokkenheid is een gedragsreactie op jaloezie”

Onderzoek uit 2014 laat zien dat er een duidelijk verband is tussen jaloers zijn en  de intentie om van baan te veranderen. Daarnaast toont ditzelfde onderzoek aan, dat jaloerse medewerker minder geneigd zijn informatie te delen. Zoals je kunt voorstellen in het voorbeeld van de Product Owner zou dit een directe ramp zijn voor het team en de hele organisatie.

Jaloezie wordt ook in verband gebracht met medewerkersbetrokkenheid. De mate waarin een medewerker betrokken is bij het werk, het team of de organisatie neemt af naarmate hij of zij jaloers is op een collega.

Jaloezie en persoonlijkheid

Nu zul je natuurlijk afvragen of jaloezie in te schatten is op basis van persoonlijkheid. Immers lees je dit artikel niet voor niets op onze website. Het antwoord is: Ja. Persoonlijkheid heeft zeker invloed in de gevoeligheid voor jaloezie.

Onderzoek van Gary L. Hansen en onderzoek van Brian Kenneth Gehl tonen aan dat met name de Natuurlijke Reacties (emotionele stabiliteit of neuroticsm in het Engels) van invloed zijn. Iemand die meer geneigd is tot emotionele natuurlijk reacties, is over het algemeen ook sneller geneigd om jaloers te reageren.

Hierbij wil ik zeker nog een hele belangrijke opmerking maken: wanneer iemand volledig rationeel is in zijn of haar natuurlijke reacties, betekent dit niet dat hij of zij geen jaloezie kent. De kans en de snelheid waarmee deze persoon jaloers wordt is waarschijnlijk wel kleiner.

Benieuwd naar jouw eigen jaloezie?

Snap ik heel goed. Daarom kun je bij ons gratis jouw eigen persoonlijkheidsprofiel aanmaken. Doe de persoonlijkheidstest en ontdek hoe jouw mate van jaloezie is door jouw natuurlijke reacties te bekijken. En weet je wat mooi is? Je krijgt daarmee ook direct inzicht in de overige 4 onderdelen van de Big5 Persoonlijkheidstest. Waar wacht je nog op?