Boosheid, hoe ga je daar als leidinggevende mee om?

Je herkent het vast wel: als leidinggevende heb je een boodschap over moeten brengen aan je team. Hoewel je heel goed wist dat deze boodschap niet met blijdschap ontvangen zou worden, vergiste je jezelf toch in de reactie die volgde. Dit komt helaas vaker voor dan je zou willen. Op onderbuik gevoel de reactie van een ander inschatten gaat vaker mis dan goed.

Hoe waardevol zou het voor jou zijn als je de volgende keer wel een goede inschatting kunt maken? Hoe waardevol zou het voor jou zijn als je vooraf een goede inschatting kunt maken hoe medewerkers hun boosheid zullen uiten? Hoeveel persoonlijke stress en stress op de werkvloer zou dit kunnen schelen?

In deze blog neem ik je mee in de 4 kwadranten van boosheid en hoe je daar als leidinggevende het beste op in kunt spelen.

Boosheid, waar komt dat vandaan?

Natuurlijk, als er iets negatiefs plaatsvind kan er boosheid ontstaan. Maar vanuit persoonlijkheid gezien kan de manier waarop deze boosheid geuit wordt goed ingeschat worden.

Boosheid vanuit persoonlijkheid is een combinatie van de natuurlijke reactie en de omgangsvorm. Wanneer deze combinaties gemaakt worden ontstaan er 4 kwadranten. Aan de hand van deze kwadranten ga ik je uitleggen hoe de reactie tot stand komt en wat je er als leidinggevende mee kunt.

Model: de 4 kwadranten van boosheid
Model: Boosheid

Temperamentvol

Een medewerker die emotioneel reageert als er iets gebeurt en daarnaast ook bazig is ingesteld. Deze medewerker kunnen we indelen in het kwadrant ‘temperamentvol’. Deze medewerker heeft de neiging snel boos te worden. Je doet er in dit geval goed aan de boodschap zo positief mogelijk te brengen. Zorg ervoor dat je begrip toont in wat het met deze medewerker doet.

Houdt er rekening mee dat een temperamentvolle medewerker vaak ook lang boos blijft, en dit ook uit! Blijf met deze medewerker in gesprek en zorg voor een zo positief mogelijke uitleg. Laat de medewerker zich voorstellen wat de positieve effecten van de verandering zijn!

Timide

Een ‘timide’ medewerker reageert net als een temperamentvolle medewerker heel emotioneel. Echter, daarnaast is deze medewerker meer mild dan bazig ingesteld. Dit lijkt ideaal omdat je daar weinig weerstand van krijgt, maar schijn bedriegt!

Een timide medewerker is vaak een binnenvetter die zijn boosheid naar binnen richt. Er zal veel sneller een slachtoffer rol aangenomen worden. Ook zal het sneller lijken dat deze medewerker verdrietig is over de boodschap dan boos. Hierdoor krijg je een compleet beeld van de echte emoties van jouw medewerker.

Met medewerkers die in het vakje timide ‘vallen’ moet je in gesprek blijven om hun echte gevoelens boven wat te krijgen. Zijn ze echt verdrietig of zijn ze eigenlijk boos? Op die manier weet je of je een medestander of een tegenstander op de verandering hebt.

Koelbloedig

Een medewerker die rationeel en bazig is, noemen we ‘koelbloedig’. Deze medewerker zal zijn of haar boosheid niet direct uiten. Meer zal hij zich richten op het terugpakken van de personen die het probleem veroorzaakt hebben. Vaak zie je bij deze medewerkers een vijandige opstelling.

Een koelbloedige medewerker heeft weinig gevoelens van boosheid maar heeft meer het gevoel van: “Ik ga hier heel hard tegenin! No way dat mij dit onrecht aangedaan wordt!”. Deze gedachte maakt dat je deze medewerkers het beste kunt betrekken in de uitvoering van de verandering of beslissing. Laat ze zien dat je het probleem niet bij hem neer legt, maar dat je het probleem zelf ook ervaart. Maak ze deelgenoot van jouw probleem.

Gemakkelijk in de omgang

Een medewerker is ‘gemakkelijk in de omgang’ als deze rationeel en mild is ingesteld. Deze combinatie maakt dat deze medewerker wil zoeken naar oplossingen. Hij wordt niet snel boos maar wil juist helpen het probleem te tackelen.

Medewerkers in dit blok zijn daardoor een perfecte match om als ambassadeur voor je op te treden! Deze medewerkers als eerste in de gesprekken meenemen is dan ook zeker aan te raden. Deze medewerkers kunnen je vooruit helpen om ook de medewerkers die minder meegaand zijn mee te krijgen.

Is dat alles over boosheid?

Het lijkt heel eenvoudig nu. Laat je medewerkers een persoonlijkheidsanalyse doen en je weet precies in welk vakje ze passen, toch? Zo simpel is het nu ook weer niet helaas. Je hebt inderdaad een heel aardig, globaal, beeld van de te verwachten reactie. Aan de andere kant echter moet je er rekening mee houden dat ook andere factoren mee zullen spelen.

Een korte blik op bijvoorbeeld de Introversie – Extraversie schaal kun je ook iets vertellen over de manier waarop iemand gaat reageren. Iemand die gemakkelijk in de omgang is en daarnaast heel extravert, zal sneller geneigd zijn andere teamleden te overtuigen dan wanneer iemand heel introvert is.

Daarnaast is het niet zo dat iemand 1 van de 4 blokken ‘is’. Hij of zij ‘past’ in een van de 4 blokken. De blokken zijn behoorlijk ruim waardoor er een groot verschil kan zitten tussen de mensen in hetzelfde blok. De stelregel is: hoe meer een medewerker zich aan de buitenrand van een blok bevind, hoe meer hij de gedragingen zal laten zien.